Na czym polegają poszczególne badania w ciąży?

19

Ciąża to okres, w którym lekarz prowadzący bardzo często zleca nam rozmaite badania, których nie robimy zbyt często w „normalnych” warunkach. Z tego powodu warto się o nich co nieco wiedzieć, aby niepotrzebnie się nimi nie stresować, wiedzieć jak się do nich przygotować oraz na czym one polegają.

Oznaczenie poziomu HCG

Pierwsze badanie w czasie ciąży kobieta zazwyczaj wykonuje sama w zaciszu własnej toalety. Chodzi tu po prostu o test ciążowy, który pozwala na wykrycie hormonu HCG w moczu, którego stężenie powinno być podwyższone. Wizualnie objawia się to po prostu w postaci dwóch kresek na teście. Jeśli wynik testu jest niejasny, a kobieta podejrzewa, że jest w ciąży może poddać się badaniu w laboratorium. Hormon HCG można bowiem oznaczyć również w badaniu krwi. Niejednokrotnie w celu sprawdzenia prawidłowego przebiegu ciąży badanie to przeprowadza się nawet kilkakrotnie.

Morfologia krwi

Jednym z standardowych badań, które bardzo często musiały powtarzać, jest morfologia krwi. Badanie to pozwala między innymi określić liczbę czerwonych i białych krwinek, określić gęstość krwi czy stężenie hemoglobiny, liczbę płytek krwi (odpowiedzialnych za krzepliwość krwi). Badanie morfologiczne u kobiet w ciąży jest bardzo istotne ze względu na dosyć częste diagnozowanie u nich niedokrwistości. Wpływa na to fakt, ze objętość krwi w okresie ciąży znacznie wzrasta. Niestety nie zawsze zwiększeniu ilości osocza odpowiada wystarczająca ilość erytrocytów. Niskie stężenie hemoglobiny przyczynia się do występowania anemii. Z kolei podwyższona ilość krwinek białych czyli leukocytów wskazuje na występowanie różnego rodzaju stanów zapalnych czy infekcji (a niekiedy nawet chorób nowotworowych). Wyniki zazwyczaj zmieniają się w drugim trymestrze. Wówczas większa liczba płytek krwi, leukocytów czy nieco podwyższone OB może mieścić się w dopuszczalnej dla kobiet w ciąży normie, jednak wskazania te muszą być stale kontrolowane przez lekarza.

Badanie moczu

Kolejne dosyć rutynowe badanie to badanie moczu. Jest to jedno z najstarszych i najpowszechniejszych badań. Badanie moczu pozwala bowiem nie tylko ocenić, jak pracują nasze nerki, ale też jaki jest ogólny stan naszego organizmu. Wykonując badanie moczu należy pamiętać o pewnych zasadach. Do badania najlepiej jest pobrać poranny mocz. Przed badaniem należy się podmyć, aby wyniku nie zafałszowały bakterie znajdujące się u wejściu pochwy. W ciąży filtracja nerek może nie funkcjonować tak jak w normalnych warunkach, w związku z tym w moczu mogą się pojawić śladowe ilości białka lub cukru.

Oznaczenie grupy krwi

Bardzo ważne badanie, które należy wykonać już na początku ciąży to znaczenie grupy krwi. Jest to niezwykle ważne ze względu na podwyższone ryzyko wystąpienia krwotoku. Kiedy więc wystąpi konieczność przetoczenia krwi lekarz będzie wymagał od nas pokazania dokumentu potwierdzającego grupę krwi. Jeśli nie posiadamy takiego dokumentu to musimy liczyć się z tym, że wykonanie oznaczenia będzie trwało około 2-3 godzin, co w przypadku silnego krwotoku jest czasem niezwykle długim, który może zaważyć naszym życiu i zdrowiu.

Oznaczenie poziomu glukozy

Jeżeli chodzi o kolejne badania krwi, to niezwykle ważne jest także oznaczenie poziomu glukozy we krwi. Jest to niezwykle istotne badanie, ponieważ nie wykryta i nieleczona w ciąży cukrzyca może mieć bardzo poważne konsekwencje zarówno dla matki, jak i dla płodu. Badanie to wykonuje się dwukrotnie, na początku ciąży i pod koniec drugiego trymestru. Za pierwszym razem badanie wykonuje się jednorazowo na czczo. Drugie badanie to tzw. test obciążenia glukozą. Za pierwszym razem krew jest pobierana na czczo, a następnie należy przyjąć określoną dawkę glukozy rozpuszczoną w wodzie i po upływie pewnego czasu (około 1-2godzin) jeszcze raz je powtórzyć badanie.

Cytologia

Na początku ciąży wykonuje się także badanie cytologiczne. Pacjentki, które regularnie odwiedzają gabinet ginekologa dokładnie wiedzą na czym ono polega (kobiety bowiem zależnie od wieku powinny je powtarzać w regularnych odstępach czasu). Ginekolog pobiera wymaz z szyjki macicy. Pobrany materiał pozwala ocenić stopień czystości pochwy, a także obecność komórek nowotworowych lub ewentualnych zmian zapalnych, które mogą przerodzić się w nowotwór.

Odczyn Wassermanna

Wymienione do tej pory badania to dosyć typowe (może poza testem obciążenia glukozą), które są znane większości kobiet. Jeśli chodzi o te mniej standardowe to z pewnością należy wymienić WR czyli tzw. odczyn Wassermanna. Jest to badanie, które wykonuje się dwukrotnie w czasie ciąży (na samym początku oraz pod koniec). Badanie to służy wykryciu choroby przenoszonej drogą płciową kiły. Jest ono niezwykle ważne, ponieważ w przypadku choroby matki dziecko mogłoby nabyć kiłę wrodzoną, która mogłaby spowodować nieodwracalne zmiany. W przypadku zaś szybko postawionej diagnozy kiłę można z powodzeniem wyleczyć.

Antygen HBs

Kolejne badanie wykonywane już pod koniec ciąży to oznaczenie antygenu HBs. Wykonuje się je w celu ustalenia czy matka nie jest nosicielką żółtaczki typu B. Jest to niezwykle istotna informacja zarówno dla matki, dziecka, jak też i personelu, który przyjmuje poród. Jeśli okaże się, że matka jest w istocie nosicielką wirusa to dziecku tuż po porodzie podaje się immunoglobulinę. Ma to zapobiec uszkodzeniu wątroby. Personel zaś podczas porodu musi zachować jeszcze większa ostrożność niż w standardowych warunkach.

Badania prenatalne

Badania wykonywane w ciąży można podzielić na standardowe, te które wykonuje się wszystkim kobietom, jak też te, które są kierowane tylko do poszczególnej grupy kobiet np. kobiet po 35 roku życia, kobiet cierpiących na poważne choroby czy kobiet obciążonych genetycznie. Tej grupie kobiet proponuje się bowiem dodatkowo przeprowadzenie badań prenatalnych. Badania prenatalne dzielą się na nieinwazyjne oraz inwazyjne. Badania nieinwazyjne to jak sama nazwa wskazuje badania całkowicie bezpieczne dla matki i dziecka przykładowo badania krwi czy USG. Badania inwazyjne odbywają się zaś w specjalistycznych placówkach. Ich wykonanie niesie bowiem za sobą pewne ryzyko łącznie z utratą ciąży. Materiał do badań jest bowiem pobierany bezpośrednio z macicy kobiety. Tylko tego typu badania pozwalają jednak stosunkowo wcześnie wykryć pewne wady wrodzone płodu. Tego typu badania mogą być oczywiście sugerowana i zalecane, decyzję jednak czy kobieta chce im się poddać podejmuje już jednak sama zainteresowana.

Dbanie o swoje zdrowie oraz profilaktyka w czasie ciąży jest niezwykle istotna. Przekłada się to bowiem nie tylko na nasze zdrowie, ale także na zdrowie nie narodzonego jeszcze dziecka. Z tego powodu w okresie ciąży należy systematycznie odwiedzać gabinet ginekologa, współpracować z lekarzem prowadzącym oraz właśnie wykonywać wszystkie zlecone przez niego badania.